© Monika Krzesiak
291

Dichterswijk

Utrecht
Opdrachtgever: 
Bouwfonds Amersfoort
Projectarchitect: 
Christine de Ruijter
Projectteam: 
Christine de Ruijter, Valérie Blanckaert, Elina Dekker.
i.s.m: 
Pieters projectbureau
Periode: 
1999-2002 (ontwerp), 2005-2008 (uitvoering)
Functies: 
wonen
Programma: 
185 woningen met ondergrondse parkeergarage.

Project op een voormalig bedrijventerrein in de binnenstad van Utrecht, op basis van het stedenbouwkundige ontwerp van Quadrat, atelier voor stedenbouw, landschap en architectuur, Rotterdam.
De locatie betreft een voormalig bedrijventerrein dat zijn oude stedelijke functies als overslagplaats en veilingterrein verloren heeft. De locatie ligt vlak tegen het te ontwikkelen stationsgebied en Jaarbeursterrein. De westelijke grens wordt gevormd door het Merwedekanaal en de oude veilinghaven. Beide zullen een rol toebedeeld krijgen als recreatief element binnen het nieuwe stedenbouwkundig plan. Ten oosten en ten zuiden wordt het terrein omsloten door de reeds bestaande woonwijk Dichterswijk, die dateert uit de eerste helft van de twintigste eeuw.

Het deelgebied Timmerwerf, ook wel middengebied genoemd, is één van de deelgebieden binnen het masterplan. In tegenstelling tot de andere deelgebieden, die op het klassieke bouwblok gebaseerd zijn, heeft de Timmerwerf een open karakter. De bebouwing bestaat uit 24 losstaande blokjes, opgesteld in 4 rijen van 6 omgeven door groen. De afstand tussen de blokjes is zo bepaald dat er zowel horizontale, verticale als diagonale doorzichten mogelijk zijn, wat het open karakter van dit plangebied versterkt.
De buitenaanleg van dit middenterrein is zo opgevat dat door middel van hoogteverschillen, vormgegeven aan de hand van plantenbakken en verhoogde groenzones, er verschillende gradaties van openbaarheid ontstaan. Op maaiveldniveau liggen de openbare ontsluitingsstraten van de woonwijk. Op een tussenniveau liggen de gemeenschappelijke, semiopenbare terreinen van waaruit de woningen ontsloten worden. Op het hoogste niveau liggen, semiprivé, de buitenruimten van de woningen.

De blokjes werden op de volgende wijze opgebouwd: elk blokje bestaat uit 4 lagen met telkens 2 appartementen per laag (b = 2,5 x 5,4 m, l = 4 x 5,4 m). De draagstructuur wordt in de langsrichting georganiseerd zodat er per woning één volledige beuk beschikbaar is. Op de kopse zijden van het blokje wordt aan de noordkant de verticale circulatie ingeplant en aan de zuidkant gevelbrede, inpandige terrassen. Tussen deze twee is een vrije indeling van de woningplattegronden mogelijk: enkel de leidingenkoker en de gevel wordt als structurerend element gebruikt.
Baksteen is het structurerend en kenmerkend element voor het reeds bestaande Dichterswijk, maar zal dit ook zijn voor het nieuwe deel. De gevels van Timmerwerf zijn zo opgebouwd dat door twee soorten geveldetailleringen, die alternerend worden toegepast, een subtiele variatie tussen de blokjes ontstaat.