© Niels Donckers
527

Lichttoren Ellermanstraat

Antwerpen
Opdrachtgever: 
Immpact-BPI
Projectarchitect: 
Jan Verrelst
Projectteam: 
Jan Verrelst, Bob Van Abbenyen, Peter Van doninck, Dennis Van Reeth, Sara Staels, Maarten Van Weverberg.
Periode: 
2010-2011 (ontwerp), 2012-2014 (uitvoering)
Functies: 
wonen, werken
Programma: 
147 appartementen, 1.004 m² bedrijfsruimte en ondergrondse parkeervoorzieningen.

Het project omvat de realisatie van één van de zes torengebouwen in de zone voor stedelijke ontwikkeling horende bij het Park Spoor Noord in Antwerpen. Het programma bevat in hoofdzaak een residentiële invulling. In de sokkel van het gebouw is een kantoorruimte voorzien en ondergronds zijn de nodige parkeerplaatsen en bergingen gehuisvest.

De toren bevindt zich aan de Ellermanstraat en begrenst de bebouwingszone met het park. Toren en park kunnen elkaar op deze wijze versterken; de toegangszijde richten naar het park geeft de toren een duidelijk gezicht en voorgevel, andersom geeft het park allure aan de inkom van de toren. Omdat tot op de rooilijn wordt gebouwd bevindt de toegang tot de toren zich in het park. Het BPA legt de ruimtelijke contouren voor dit gebouw vast: een footprint van 19 m bij 32 m en een hoogte van maximaal 80 m. Binnen deze afmetingen wordt het gebouw klassiek geleed: 2 hoge bouwlagen vormen de plint/sokkel van het gebouw, 3 groepen van telkens 6 bouwlagen met variërende verdiepingshoogte vormen het lijf en één dubbelhoge bouwlaag met tussenvloer (en geïntegreerde technische ruimten) vormt de beëindiging of bekroning van het volume.

Het architecturaal ontwerp zoekt een evenwicht tussen een duurzaam casco (intelligente ruïne) en het programma. De draagstructuur bestaat uit een centrale kern (trappen, liften en leidingschachten) en dragende gevels. De vloeren zijn vrij van constructieve elementen en daardoor flexibel (her)indeelbaar – veranderbaar in de tijd. De gevels volgen dit ‘functieneutrale’ karakter, enkel de aanwezigheid van uitkragende terrassen en loggia’s verraden het huidig residentieel gebruik.
De gevels betrachten een slank, verticaal en licht volume. In principe wordt de toren omwille van de toenemende hoogte van de ramen, lichter en transparanter in de hoogte. Opengewerkte hoeken versterken de slankheid, maar geven vanuit de appartementen ook overhoeks zicht op het park, de haven en de binnenstad van Antwerpen. De toren wordt robuust, als monolithisch en monochroom volume uitgewerkt. De volledig witte gevels zijn opgetrokken uit baksteen met groot formaat en prefab betonelementen. De verdiepingshoge ramen bestaan uit thermisch en akoestisch isolerende aluminium profielen en beglazing. 

Binnen het ontwerpproces werd naast de structurele duurzaamheid, ook het energievraagstuk en de akoestiek als belangrijke parameters beschouwd. Het project is voorzien van een performant systeem inzake verwarming, koeling, isolatie en akoestiek. Een luchtdichte, goed geïsoleerde buitenschil met een goede verhouding tussen gesloten en open geveldelen vormt de basis van het energieconcept. De verdiepingshoge ramen zorgen voor voldoende lichtinval, zonwerende beglazing voorkomt oververhitting. Regenwater wordt gebufferd en hergebruikt.