© Luuk Kramer
202

Mariaplaats

Utrecht
Opdrachtgever: 
Bouwfonds BV
Projectarchitect: 
bOb Van Reeth
Projectteam: 
bOb Van Reeth, Christine de Ruijter.
Periode: 
1994-1995 (ontwerp), 1996-1997 (uitvoering)
Functies: 
wonen
Programma: 
54 appartementen en grondgebonden woningen met een ondergrondse parkeergarage.

Nieuwbouw voor 54 vrijesectorwoningen met ondergrondse parkeergarage in het oude stadscentrum van Utrecht, Nederland met de integratie van archeologische vondsten. De geschiedenis van deze plek gaat dan ook ver terug. Al in de Romeinse tijd woonden hier mensen. Omstreeks 1080 werd hier de immuniteit van Ste Marie gesticht: een van de buitenwereld afgesloten gebied, waar welgestelde geestelijken rondom een kerk woonden. De huizen en de structuur van dit deel van de immuniteit zijn in de loop der tijd verdwenen. Het stedenbouwkundig en architectonisch ontwerp grijpt evenwel terug op die structuur van 900 jaar geleden, zodat in een eigentijdse vorm de ‘geest van de plek’ weer tot leven komt.

Het terrein tussen Walsteeg en Mariaplaats, gelegen tussen het centraal station en de binnenstad van Utrecht, lag al vele jaren braak en werd gebruikt als parkeerterrein. 
Dit stedelijk project is niet imiterend, maar is een ontwerp over de stad. Het ontwerp zoekt geen referenties op in de uiterlijke verschijningsvorm, maar in de kern van de verschijnselen, niet zozeer in het beeld van het oude, maar in het karakter ervan. De structurele ordening van de plek, de hiërarchie tussen de delen zal zich moeten vertalen in de materiële uitwerking van de eigen wereld der binnenhoven, van de ‘herenhuizen’ langs de Mariaplaats, de ‘bijgebouwen’ langs de Walsteeg. Het uiteindelijke plan omvat 54 koopwoningen, herenhuizen, patiowoningen en appartementen in een groot aantal variaties en met een dichtheid van 87 woningen/hectare. Het plan versterkt de voor de binnenstad van Utrecht kenmerkende stedelijke structuur. 
Tijdens de opgraving die aan de nieuwbouw vooraf ging, zijn delen van een hardstenen goot gevonden die vermoedelijk op een muur tussen twee zadeldaken heeft gelegen. De goot is opgenomen in de bestrating als onderdeel van de afvoer van hemelwater. Daarmee heeft hij zijn oorspronkelijke functie weer teruggekregen. Tevens zijn in het ontwerp archeologische vondsten, zoals twee oude tegelvloeren, opgenomen.